HABERLER    ANALİZLER
ARAP DÜNYASI | SURİYE | FİLİSTİN | IRAK | İRAN | İSRAİL | LÜBNAN | ASYA | RUSYA | KÜRDİSTAN | ANALİZLER | KİMDİR? | RÖPORTAJ |
12-06-2015 tarihinde, 21:58 saatinde eklendi
Suudilerden İsrail’e bağımsız Kürdistan planı
Suudilerden İsrail’e bağımsız Kürdistan planı
The American Interest

Suudi Arabistan’ın İsrail’e Irak, Türkiye ve İran topraklarında bağımsız bir Kürt devleti kurulmasını da öngören 7 maddelik bir plan sunduğunu bildirdi.

YDH- The American Interest’te yayımlanan “En iyi zamanlar en kötü zamanlar. Kürtler, IŞİD tehdidi altında bile yeni güç kazanıyor” başlıklı yazda şu ifadelere yer verildi.

Suriye, Irak, Türkiye ve İran arasında dağılmış Kürtler için, bugün Dickens’ın Fransız İhtilali tasviri gibi görünüyor olsa gerek: “Umut baharıydı, çaresizlik kışıydı, önümüzde her şey vardı, önümüzde hiçbir şey yoktu, hepimiz doğruca cennete gidiyorduk, hepimiz doğruca öbür yöne gidiyorduk.”

Bağımsız Kürdistan umutları hiç bu kadar yakında görünmemişti –ama tam da bu umutları ortaya çıkaran faktörler riskleri de artırmış durumda ve bu yüzden Kürtler ve liderlerinin başarısızlık ihtimali hiç böyle büyümemişti.

Son zamanlarda manşetleri Türkiye meclis seçimlerinde Kürt HDP’nin sersemletici başarısı işgal ediyor; bu başarı Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Kürtlerin önceleri verdiği destek göz önünde bulundurulursa daha da dikkat çekici.

Türkiye Kürtlerinin hatırı sayılır bir kısmı bu seçime kadar AKP’ye oy veriyordu, kısmen Erdoğan bu grupla barış diyaloğunu açtığı için. Ama görüşmelerin duraklaması ve Türkiye’nin IŞİD Kürt çoğunluklu Kobani’yi tehdit ettiği zamanki eylemsizliği birçok Kürde Cumhurbaşkanının samimi olmadığını kanıtlar göründü.  

Sonuç olarak AKP’den Kürt HDP’ye dönen Kürt dalgası Erdoğan’ı sahip olduğu çoğunluktan mahrum bıraktı. (Bu hafta boyunca gözünüz TAI’de Henri Barkey, Svante E. Cornell ve Steve Cook’un Türkiye’deki seçimler ve HDP ile Türkiye Kürtlerinin şimdi kendilerini içinde buldukları durumla ilgili makalelerinde olsun.)

Belki bunun kadar önemli; ama üzerinde fazla durulmayan bir nokta, Suudi Arabistan’ın bağımsız bir Kürdistan’ın kurulmasını desteklemeye başlamasıydı.

Duyuru, cuma günü Suudi General Enver Macid Eşki’nin sahnede bir İsrailli yetkiliyle görünerek iki eski düşman arasında eşi görülmemiş ve bir dereceye kadar ihmal edilen ortak işbirliğini tanıdığı zamanki aynı basın konferansında gerçekleşti; ama Eli Lake’in de repor ettiği gibi:

‘[Gen. Eşki] sözlerini Ortadoğu için yedi maddelik bir planla bitirdi; [plan,] Irak, Türkiye ve İran topraklarından oluşturulacak bağımsız bir Kürdistan kurma çağrısı [içeriyordu.]’

Kral Salman’ın tahta çıkışından beri, Suudiler tarihleri boyunca yürüttükleri ihtiyatlı dış politikayı bir kenara koyarak bölgede çok ciddi bir biçimde daha agresif bir tutum takındılar.

Yukarıda tasvir edilen gibi bir Kürt cumhuriyetini desteklemek İran’a bir darbe olur, hem kendi ülkesi içinde, hem de Riyad’ın Şii bağımlı devletler olarak gördüğü Irak ve Suriye’de. Ama Suudilerin Türkiye’yi de dahil etmesi ilginç, Esed rejimini devirmek için bu iki rakip arasında son zamanlarda gördüğümüz işbirliğinin orada kaldığını gösteriyor.

Tüm bunlar Kürtlere bir çok seçenek veriyor. Bu demektir ki, Kürtlerin destek için birbirine karşı oynayabileceği en az üç bölgesel ya da uluslararası hegemon güç var, ABD’yi de sayarsak.

Bu ayrıca onlara ‘masada birçok koltuk’ veriyor, Ankara’daki yeni HDP gibi ve PYD ve Erbil’deki Iraklı Kürt hükümetinin IŞİD’e karşı savaş planlama koalisyonundaki rolü gibi. Ama yine de Kürtlerin önlerinde yüzleşmeleri gereken bir sürü zorluk da var.

Ankara’da yeni kurulacak hükümete Türk milliyetçisi partiler de girebilir. Suudi Arabistan ve ABD’den gelecek dış destek –sözler ve ufak jestlerin haricinde- garantili olmaktan çok uzak. Ve elbette, IŞİD belası var.

Ama bu meselede, tehlike, fırsatın bedeli. Kürtlerin çeşitli kesimlerinin –birleşmiş veya bölünmüş olarak- bundan sonra yapacakları, çalkantılı bir bölgede, bağımsızlık ve hayatta kalış ihtimalleri üzerinde bir nesillik zaman içinde başka her şeyden çok daha mühim bir etki yaratabilir.

Çeviren: İkbal Zeynep Dursunoğlu

Paylaşım
Facebook da Paylaş
Yorum Yaz Yorum
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış
Diğer İlgili Başlıklar
Mustafa Hicri, Öcalan ve Barzani rolüne oynuyor 28-06-2017 tarihinde eklendi
Filistin ulusal hareketindeki iki başlılık ve eksen kayması 04-05-2017 tarihinde eklendi
Neden, niçin, nasıl Halep? 11-12-2016 tarihinde eklendi
Trump ve Suriye 10-11-2016 tarihinde eklendi
Halep ve sonrası 31-07-2016 tarihinde eklendi
İran TV’sinden Tahran toplantısı yorumu 10-06-2016 tarihinde eklendi
İsrail’in Araplarla ticareti Türkiye üzerinden 02-06-2016 tarihinde eklendi
‘Ilımlı muhaliflerden’ Zara köyünde Alevi katliamı 12-05-2016 tarihinde eklendi
Han Tuman’dan sonra siyasi çözüm umudu kalmadı 09-05-2016 tarihinde eklendi
Suriye'deki ateşkese dış müdahaleler ve Kilis toplantısı 21-04-2016 tarihinde eklendi
Güncel
16:45 (23.09.2017)
Irak Kürdistan'ı Referandum Yüksek Konseyi: Referandum belirlenen tarihte yapılacak.
16:04 (23.09.2017)
Rusya el-Youm: Irak Kürdistan'ı, referandumun ertelenmesine yönelik uluslararası girişimi kabul ettiğini açıkladı.
16:02 (23.09.2017)
Kürdistan Yurtseverler Birliği, Kerkük'teki referandumu boykot etme kararı aldı.
15:31 (23.09.2017)
Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Aun: Hizbullah'ın silahı siyonist rejimime karşı koymak için bir güvenlik garantisidir.
15:03 (22.09.2017)
Suriye ordusu ve müttefikleri, Deyr Zor'un doğusundaki Haşam beldesini kontrol altına aldı.
16:32 (18.09.2017)
El Alem: Irak savaş uçakları ikinci defa Suriye topraklarında operasyon yaptı.
23:54 (17.09.2017)
Cezayir'in batısındaki Teyaret ilinde düzenlenen bombalı araç saldırısında bir kişi öldü 3 kişi yaralandı.
17:46 (16.09.2017)
Suudi uçakları, Yemen'in başkenti Sana'nın Makula bölgesini bombaladı.
Haftanın Yorumu
Alptekin DURSUNOĞLU
Kürdistan için iki senaryo, Barzani için iki muhtemel gelecek
Siyasi Analizler
En Çok
Okunan Yorumlanan Paylaşılan
Hava Durumu
İstanbul Ankara İzmir
ISTANBUL ANKARA IZMIR
Piyasa Verileri
Anket
Türkiye'nin Irak politikasının hedefi ne olmalıdır?
Üç ayrı devlete bölünmesini desteklemek.
Ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak.
Yeni federal bölgelerin kurulmasını sağlamak.
Mevcut durumun devamını desteklemek.
Yakın Doğu Haber ® 2006 - 2012
Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir  RSS Tasarım & Yazılım : Network Yazılım