ABD Senatosu'nda Beyaz Saray balo salonu bütçesi krizi büyüyor

YDH - ABD Senatosu, göçmenlik operasyonlarını 2029 yılına kadar fonlamayı öngören bütçe uzlaştırma paketini bu hafta müzakere etmeye hazırlanırken, Başkan Donald Trump’ın Beyaz Saray balo salonu projesine ayrılacak ödenekle ilgili siyasi mücadele tırmanıyor.

Senato Mevzuat Danışmanı Elizabeth MacDonough, cumartesi günü verdiği kararla Cumhuriyetçilerin planına büyük bir darbe vurdu.

MacDonough, Trump’ın balo salonu için yüz milyonlarca dolarlık vergi mükellefi fonu sağlanmasını öngören düzenlemenin Senato’nun Byrd Kuralı’nı ihlal ettiğine ve bu sebeple Senato’dan basit çoğunlukla geçemeyeceğine hükmetti.

Senato Demokrat Çoğunluk Lideri Chuck Schumer, mevzuat danışmanının bu rehber kararını büyük bir zafer olarak nitelendirirken, Senato Cumhuriyetçileri Trump’ın en büyük önceliklerinden biri olan bu projeden vazgeçmeye niyetli görünmüyor.

Cumhuriyetçi liderler, genel kurulda 60 oy eşiğine takılmamak adına düzenlemenin dilini revize ediyor. Bu durum, senatörlerin perşembe günü tasarıyı oylamaya başlamasıyla birlikte büyük bir hesaplaşmanın yaşanacağına işaret ediyor.

Senate Çoğunluk Lideri John Thune’un kıdemli danışmanlarından Ryan Wrasse, mevzuat danışmanının kararına yanıt olarak sosyal medyada paylaştığı mesajda, "Yeniden taslak hazırla. Geliştir. Yeniden sun. Byrd süreci boyunca bunların hiçbiri anormal değildir" ifadesini kullandı.

Senato Demokratları, Cumhuriyetçilerin metni yeniden yazması halinde, vergi mükelleflerinin fonlarını balo salonu projesine aktarabilecek her türlü hükmü tasarıdan çıkarmaya çalışacaklarını ifade ediyor.

Schumer, mevzuat danışmanının kararı üzerine diğer kıdemli Demokratlarla birlikte yayımladığı ortak açıklamada, "Cumhuriyetçilerin tek odak noktası Trump’ın balo salonunu fonlamak ve hiçbir reform ya da hesap verebilirlik getirmeden Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza ile Sınır Devriyesi’ne on milyarlarca dolar daha vergi mükellefi parası akıtmak oldu; üstelik Amerikan ailelerine hiçbir mali maliyet rahatlaması sağlamadılar" dedi.

Demokrat senatörler açıklamada, "Demokratlar, Cumhuriyetçilerin vergi mükellefi dolarlarını Trump’ın balo salonunu fonlamak için kullanmak amacıyla geçirmeye çalışacakları gelecekteki her türlü metne meydan okumaya hazırdır" beyanında bulundu.

Gelişen bu mücadele, Byrd Kuralı itirazından kurtulmayı başaran herhangi bir balo salonu fonunu bütçe uzlaştırma paketinde tutmak adına zorlu oylamalarla karşı karşıya kalacak olan Cumhuriyetçi liderlik ve seçimlerde hassas konumda bulunan Cumhuriyetçi senatörler için siyasi bir baş ağrısı yaratıyor.

Bir grup Cumhuriyetçi senatör, Trump’ın 90 bin fit karelik balo salonu projesine 1 milyar dolara kadar fon sağlanmasını öngören düzenlemeyi oylamak istemediklerini Thune’a özel olarak açıkça iletti.

Ancak Thune, Trump’ın en önemli önceliklerinden birini hayata geçirme konusunda baskı altında bulunuyor.

Trump’ın Senato’daki en yakın müttefiklerinden biri olan Güney Karolina Senatörü Lindsey Graham, başkanın kendisiyle yaptığı görüşmelerde bu balo salonunu inşa etmenin öneminden sürekli bahsettiğini söyledi.

Bazı Cumhuriyetçi senatörler, Senato mevzuat danışmanının balo salonu fonunu tasarıdan çıkararak kendilerini bu yükten kurtarmasını umuyordu.

Buna karşılık Thune ve Senato Bütçe Komisyonu Başkanı Graham, Adalet Komisyonu'nun Gizli Servis’e balo salonu ve Beyaz Saray yerleşkesinin çevresindeki güvenlik yükseltmelerini inşa etmesi için yönlendirdiği 1 milyar dolarlık fonu kurtarmaya çalışıyor.

Cumhuriyetçi senatörler, Schumer’ın "Trump’ın sarayı" olarak nitelendirdiği balo salonu parasını savunmak için zorlu oylamalara girmek zorunda kalmaktan duydukları rahatsızlığı parti yönetimine iletti.

The Hill gazetesine konuşan ismi belirtilmeyen bir Cumhuriyetçi milletvekili, balo salonu ödeneği hakkında konuşurken, "Bunun için yeterli oya sahip olduklarını düşünmüyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Tartışmaya aşina bir kaynağın aktardığına göre, geçen hafta yapılan bir öğle yemeği toplantısında dört Cumhuriyetçi senatör söz alarak, yüz milyonlarca dolarlık vergi mükellefi parasının bir balo salonuna harcanması yönünde oy kullanmanın yarattığı siyasi sıkıntıdan şikayet etti.

Bir diğer Cumhuriyetçi senatör ise meslektaşlarının, Senato mevzuat danışmanının balo salonu fonunu tamamen iptal etmesini ve böylece kendilerini bu hafta bu konuda yapılacak bir tartışmadan kurtarmasını umduklarını söyledi.

Senatör, "Meblağın büyüklüğü nedeniyle ciddi bir rahatsızlık var; ayrıca bu konu bir anda ortaya çıktı ve normalde özel olarak fonlanması gerekiyordu" dedi.

Kaynak, "İnsanların sorduğu sorular bunlar. Eğer Byrd Kuralı uyarınca tasarıdan çıkarılırsa, bazı kişilerin buna ağlayacağını sanmıyorum" sözlerini ekledi.

Senato mevzuat danışmanlığının ofisi, cuma günü Cumhuriyetçi ve Demokrat danışmanların balo salonu fonuna ilişkin argümanlarını dinlemeye başladı.

Senato Demokratları; Susan Collins, Dan Sullivan ve Jon Husted gibi seçimlerde hassas konumda olan Cumhuriyetçi senatörleri hedef almayı planlıyor.

Demokratlar, bu isimleri balo salonuna ayrılan paranın, vatandaşların sağlık harcamalarının düşürülmesi gibi diğer önceliklere kaydırılması yönünde peş peşe oylamalara zorlamayı amaçlıyor.

Bir Demokrat senatör, bütçe uzlaştırma paketini değiştirmek için bu hafta yapılacak maraton niteliğindeki oylama dizisine girerken izleyecekleri strateji hakkında, "Bu çok kötü bir siyasi hamle, bu yüzden her fırsatta bu konuyu dillerine dolayacağız" dedi.

Senatör, Beyaz Saray balo salonuna ayrılan parayı çıkarıp başka önceliklere yönlendirmek için en az birkaç değişiklik önergesi vermeyi düşündüklerini belirterek, "Bu tek bir önerge olmayacak" ifadesini kullandı. Aynı milletvekili, Collins ve Sullivan gibi kırılgan durumdaki Cumhuriyetçilerin bu tartışmalı fonu tasarıdan çıkarmak için ağır baskı altında kalacaklarını öngörerek, "Bu konunun üzerine sonuna kadar gideceğiz" diye konuştu.

Schumer, "balo salonu Cumhuriyetçileri" olarak adlandırdığı gruba yönelik saldırılarını başlatmaya hazırlanıyor.

Geçen hafta düzenlediği basın toplantısında Schumer, "Trump, balo salonu için federal paradan tek bir kuruş bile kullanılmayacağını söylemişti. Lütfen bırakın bunları, bu da başka bir yalan" dedi. Schumer, "Bu balo salonu Cumhuriyetçileri, Trump’ın avizesini sizin çocuğunuzun bakımına tercih ediyor" ifadelerini kullandı.

Schumer konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bir CNN anketi, halkın yüzde 77’sinin Trump’ın kendi maliyetlerini artırdığını söylediğini gösteriyor. Cumhuriyetçilerin buna yanıtı ne? 1 milyar dolarlık bir balo salonu. Süslü, altın kaplama."

Uzlaştırma paketinin vergi mükelleflerine Trump’ın milyar dolarlık balo salonunun faturasını yüklediğini söyleyen Schumer, Beyaz Saray projesini Fransa Kralı 14. Louis’nin lüks ikametgahı Versay Sarayı’na benzetti.

Schumer, "Trump, balo salonu için federal paradan tek bir kuruş bile kullanılmayacağını söylemişti. Lütfen bırakın bunları, bu da başka bir yalan. Bu balo salonu Cumhuriyetçileri, Trump’ın avizesini sizin çocuğunuzun bakımına tercih ediyor" sözlerini tekrarladı.

Balo salonu fonlaması, Demokratların bu haftaki değişiklik önergeleri maratonunu geçim sıkıntısı konusunu öne çıkarmak için kullanma stratejisiyle bütünüyle örtüşüyor.

Demokratlar aynı yöntemi geçen ay bütçe tasarısı üzerindeki müzakerelerde de uygulamıştı.

Geçen ayki gece geç saatlerde yapılan bütçe oylamaları sırasında, Demokratların en önemli siyasi hedefleri arasında yer alan Collins ve Sullivan, yüksek sağlık ve gıda maliyetleriyle mücadele edilmesini öngören Demokrat sponsorluğundaki birkaç değişiklik önergesi lehine oy kullanmıştı.

Görüşmelere aşina kaynakların aktardığına göre Thune, geçen hafta Beyaz Saray’daki güvenlik yükseltmeleri ile balo salonuna ayrılacak fonun tasarıda kalması için yeterli Cumhuriyetçi desteğe sahip olmasını garanti altına alacak bir anlaşma üzerinde kapalı kapılar ardında çalıştı.

Senatör John Kennedy, Beyaz Saray’daki güvenlik yükseltmeleri ve Doğu Kanadı modernizasyonunun maliyetini, tasarının diğer bölümlerinde, özellikle Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) ile Sınır Devriyesi’ne ayrılan toplam ödenekleri azaltarak dengeleyeceğini savunduğu bir değişiklik önergesi sundu.

Senato Cumhuriyetçi liderleri, paranın nasıl kullanılacağına dair daha fazla ayrıntı vermesi için Gizli Servis Direktörü Sean Curran’ı geçen hafta Cumhuriyetçi senatörlerin öğle yemeği toplantısına konuşmacı olarak davet etti.

Thune, fonun sadece 200 milyon dolarlık kısmının balo salonunun güvenlik yükseltmelerine gideceğini söylese de bütçe uzmanları, yürütme organının bir uzlaştırma paketinde sağlanan parayı nasıl harcayacağı konusunda çok az gerçek sınırlama bulunduğunu belirtiyor.

Buna karşılık, normal bütçe ödenekleri süreciyle sağlanan fonlar, senatörlere ve Temsilciler Meclisi üyelerine paranın nasıl harcanacağı konusunda daha fazla söz hakkı tanıyor.

Senato Cumhuriyetçi liderleri, Gizli Servis’e sağlanan fonu düzenleyen metni, askıda bekleyen yasal metinde balo salonu inşaat projesini tanımlamak için kullanılan "Doğu Kanadı Modernizasyonu" projesine yönelik her türlü doğrudan atfı çıkaracak şekilde yeniden şekillendirebilir.

Ancak tasarıda balo salonuna yapılan her türlü atfın kaldırılması, Beyaz Saray avukatlarının mahkemede Kongre’nin yeni balo salonunu yasayla onayladığını savunmasını zorlaştırabilir.

Bir Demokrat senatör, Cumhuriyetçilerin şu anda tasarıdaki balo salonu dilini "yeniden çerçevelemek" için çalıştıklarını söyledi.

Senatör, "Ortada dönen pek çok örtülü ödenek işi var, bu yüzden belki de 'Doğu Kanadı' kelimeleri tamamen kaybolur" tahmininde bulundu.

Demokrat senatör sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu işin gidişatı şu; eğer ellerinde daha açık bir metin olursa, mahkemede 'Kongre bunu onayladı, dolayısıyla federal mülkleri denetlemesi gereken kuruldan onay almamış olmamıza rağmen devam edebiliriz' demek işlerine daha çok yarar. Bu yüzden evet, devam ediyorlar."