İsrail, Suriye'nin güneyinde tehcir planını adım adım uyguluyor

YDH — El-Ahbar gazetesinin Suriye editörü Emir Ali, İsrail'in Suriye'nin güneyindeki askeri operasyonlarının münferit güvenlik ihlallerinden ibaret olmadığını, bölgedeki fiilî kontrolünü pekiştirmeye ve yerel halkı sistematik biçimde yerinden etmeye yönelik kapsamlı bir stratejinin parçası olduğunu savunuyor. Ali, İsrail'in askeri baskının yanı sıra tarım, hayvancılık ve su kaynaklarına erişimi engelleyerek bölge halkının yaşam koşullarını hedef aldığını, gazetecilerin faaliyetlerini kısıtlayarak sahadaki uygulamalarının belgelenmesini önlemeye çalıştığını vurguluyor. 

▪️▪️▪️

Birleşmiş Milletler (BM) Ateşkes Gözlem Gücü'nün (UNDOF) Kuneytra kırsalındaki Neba el-Fevvar'da bulunan merkezinde dün, İsrail tarafından alıkonulan Suriyelilerin aileleri tarafından bir protesto gösterisi düzenlendi.

Gösteri sırasında çocuklarının fotoğraflarını taşıyan aileler, onların akıbetinin açıklanmasını ve serbest bırakılmalarını talep ederek geçiş dönemi yetkililerini ve Birleşmiş Milletler'i duruma müdahale etmeye çağırdı.

Bu eylem, işgal güçlerinin toprakları bombalamak, halka baskı yapmak ve gazetecilere saldırmak dâhil olmak üzere, mevcut tüm araçlarla Suriye'nin güneyindeki güvenlik ablukasını sıkılaştırmaya devam ettiği bir dönemde gerçekleşti.

Suriye içindeki İsrail operasyonlarını izleme konusunda uzmanlaşmış “Sicil” merkezi, güncel istatistiklerinde Ekim ayında 395 ihlal ile yılın başından bu yana en yüksek aylık ihlal sayısını belgelediğini bildirdi.

Merkez, işgal güçlerinin 8 Aralık 2024'ten bu yana 287 Suriyeliyi alıkoyduğuna, bunlardan 36'sının geçen ayın sonu itibarıyla hâlâ gözaltında tutulduğuna işaret etti.

Bu sayıya rejimin düşmesinden öncesine uzanan beş tutuklu daha eklendiğinde, alıkonulan ve akıbeti bilinmeyen kişilerin toplam sayısının 41'e yükseldiği belirtildi.

Merkezin verilerine göre, sadece geçtiğimiz Ekim ayında, ilk kez belgelenen bir kadın vakası da dâhil olmak üzere 30 alıkoyma olayı yaşandı. Bazı geçici alıkoyma süreleri ise birkaç saat ile 48 saat arasında değişiklik gösterdi.

Rapora göre baskınlar yalnızca evlerin aranması ve bölge sakinlerinin tutuklanmasıyla sınırlı kalmadı; aynı zamanda kimlik kartlarının fotoğraflanmasını, aileler ve bireylerin meslekleriyle ilgili güvenlik ve demografi anketlerinin yapılmasını, ayrıca İsrail varlığına karşı herhangi bir faaliyeti engellemek amacıyla yerel kanaat önderlerine yönelik uyarıları da kapsadı.

Bunun yanı sıra işgal güçleri köyler arasına ve tarım yollarına kurdukları kontrol noktalarında yoldan geçenleri arama ve sorgulamaya tabi tuttu, bazılarının ise yoluna devam etmesini engelledi.

Suriye'nin resmî tepkisi, ABD arabuluculuğunda bir güvenlik anlaşması imzalama çabasına tutunarak zaman zaman dile getirilen “gelip geçici kınama ve tepkiler” ile sınırlı kalırken, raporun sunduğu veriler Ekim ayında aynı zamanda yıl içindeki en yüksek kara operasyonu (126 harekât), geçici kontrol noktası (44 nokta) ve baskın (36 baskın) sayısının kaydedildiğini; bunların yanı sıra 115 hava uçuşu ve 14 topçu atışı olayının yaşandığını ortaya koymaktadır.

Merkezin yılın başından geçen aya kadar belgelediği toplam ihlal sayısı 2427'ye yükselirken; Kuneytra 285 ihlalle en çok zarar gören iller arasında başı çekti.

Onu Dera (74), Şam Kırsalı (29) ve Şam (7) takip etti. İşgal güçleri, içinde bulunduğumuz Kasım ayının ilk günlerinde de kara operasyonlarına, kontrol noktaları kurmaya, sivilleri tutuklamaya ve çiftçilere baskı yapmaya devam etti. Bu durum, geçen ay kaydedilen rekor rakamların, güneyde saha kontrolünü pekiştirmeye yönelik kesintisiz bir İsrail stratejisi bağlamında gerçekleştiğinin bir göstergesidir.

Geçtiğimiz günlerde söz konusu güçler, Kuneytra'nın güney kırsalındaki Mezraat el-Fityan köyünden genç bir erkeği tutukladı; bu gelişme, Mantara Barajı çevresinin bombalanması ve Taranca yakınlarındaki tarım arazilerinde yangınlar çıkarılmasıyla eş zamanlı olarak yaşandı.

Ayrıca er-Rufeyd beldesindeki çiftçilerin zeytin toplaması engellendi ve topraklarını terk etmeye zorlandılar.

Aynı ayın 12'sinde ise Cübata el-Haşab'dan iki genci, birini ev baskını sırasında, diğerini ise Ayn el-Beyda - Cübata el-Haşab yolunda kurduğu kontrol noktasında alıkoydu; bu kişiler daha sonra serbest bırakıldı.
Yerel kaynaklara göre bu operasyonlar, tarım, hayvancılık ve suya erişimi tehlikeli hâle getirerek sonuç itibarıyla bölge sakinlerini evlerini terk etmeye zorlamayı amaçlayan bir İsrail planı çerçevesinde yürütülmektedir; ki bu durum, yavaş yavaş hayata geçirilen sistematik bir tehcir sürecine eşdeğerdir.

Baskılar yalnızca halkla sınırlı kalmamış, bu uygulamaları belgelemeye çalışan gazetecilere de uzanmıştır.

Nitekim işgal güçleri, 9 Kasım'da Bi'r Acem köyündeki saha takipleri sırasında resmî SANA haber ajansı muhabiri ile Kuneytra Enformasyon Müdürlüğü ekibinin üzerine doğrudan ateş açmış, olayda herhangi bir yaralanma kaydedilmemiştir.

Bu saldırı, düşmanın ülkenin güneyinde kontrol ettiği bölgelerde izlediği; eylemlerini örtbas etmek ya da bu bölgelerin kendi güvenlik kontrolü altında olduğu algısını —bölgeye kimin gireceği ve bölge hakkında neyin belgelenip yayımlanabileceği üzerindeki denetimi de kapsayacak şekilde— pekiştirmek amacıyla, gazetecilerin izinsiz yaklaşmasını veya çekim yapmasını yasaklayan politikasıyla örtüşmektedir.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği geçtiğimiz Ekim ayında, Eylül ayındaki ihlallerin yılın başından beri en yüksek seviyeye ulaşmasının ardından İsrail operasyonlarının Suriye'nin güneyindeki siviller üzerindeki olası sonuçları konusunda uyarılarda bulunmuştu.

Ancak bu "rekor", "Sicil" merkezinin belgelediği ihlal sayısının Eylül ayındaki 280'den %41'i aşan bir artışla Ekim ayında 395'e fırlamasıyla sadece bir ay dayanabildi.

İçinde bulunduğumuz ay boyunca tutuklamaların, kara operasyonlarının ve bombardımanların devam etmesiyle, gerilimin henüz doruk noktasına ulaşmadığı; İsrail'in sadece yeni rekorlar kırmakla yetinmeyip, aydan aya kendi kırdığı rekorları bizzat aşmaya devam ettiği görülmektedir.